W sklepie zapłaciłam za zakupy starszej pani. Nachyliła się i wyszeptała: „Kiedy męża nie ma w domu, nie dotykaj śniegu na podwórku”. Zaśmiałam się, ale słuchałam. Następnego ranka wyszłam na werandę – i omal nie zemdlałam na widok tego, co zobaczyłam.

Po zapłaceniu za zakupy starszej pani w sklepie, szepnęła mi cicho: „Kiedy mąż wyjdzie, nie dotykaj śniegu na podwórku”. Zbagatelizowałam to, ale postanowiłam jej posłuchać i nie odśnieżałam podjazdu. A kiedy następnego ranka wyszłam na werandę, byłam oszołomiona tym, co zobaczyłam.

Stałem w kolejce do kasy w naszym lokalnym supermarkecie, ściskając sfatygowaną torbę do piersi. Za oknami ulicami szalała zamieć – grudzień okazał się w tym roku wyjątkowo śnieżny.

Pięćdziesiąt osiem lat to wiek, w którym przestajesz biegać po supermarketach w poszukiwaniu promocji i zaczynasz chodzić do znanego miejsca w pobliżu domu, gdzie sprzedawcy znają cię po imieniu.

Przede mną, tuż przy kasie, pochylona starsza kobieta w wyblakłym szalu krzątała się po ladzie. Wysypywała drobne z podartego portfela na ladę, licząc drżącymi palcami monety.

Na taśmie leżały najskromniejsze zakupy: bochenek chleba, karton mleka, trzy ziemniaki i mała cebula.

„Proszę pani, brakuje pani” – powiedziała ze znużeniem kasjerka – młoda kobieta o imieniu Candace o zmęczonych oczach. „Brakuje pani około dolara”.

„Jak to możliwe, kochanie?” – mruknęła staruszka zmieszana, ponownie przeszukując monety. „Liczyłam w domu. Liczyłam wszystko”.

Za mną ktoś westchnął z irytacją. Kolejka rosła, a ludzie spieszyli się, żeby schronić się przed brzydką pogodą.

Spojrzałam na skurczoną sylwetkę staruszki, na jej dłonie czerwone od zimna, na jej tanie zakupy i coś mnie szarpnęło. Ile razy przeszłam obok czyjegoś żalu, udając, że nie widzę? Ile razy odwróciłam się, żeby nie widzieć czyjejś potrzeby?

Ale dziś coś kazało mi zrobić krok naprzód.

„Candace, zapłać mi razem z moim” – powiedziałem, wręczając staruszce dwudziestodolarowy banknot przez ramię. „Zapłacę”.

„Och, kochanie, naprawdę, nie musisz” – powiedziała staruszka, zdenerwowana, odwracając się. „Tylko coś odłożę”.

„Proszę się tym nie martwić, proszę pani”. Uśmiechnęłam się ciepło. „To nic takiego, nawet nie warto o tym wspominać”.

Staruszka podniosła na mnie wzrok, a ja mimowolnie zadrżałem pod wpływem jej dziwnego, przenikliwego spojrzenia. Jej oczy wcale nie były stare. Były czyste, głębokie, jakby przeszywały mnie na wylot – przenikały prosto do mojej duszy.

Była drobna i krucha, jej twarz była pokryta głębokimi zmarszczkami, ale w jej oczach błyszczała jakaś niezwykła moc, starożytna mądrość.

„Dziękuję, córko”. Staruszka zgarnęła zakupy do znoszonej kraciastej torby, a jej głos drżał z wdzięczności. „Twoja dobroć nie zostanie zapomniana. Wróci do ciebie”.

Wzruszyłem ramionami, płacąc za własne zakupy: kurczaka do gulaszu, warzywa, chleb, kilka puszek z jedzeniem. Vernon wyjeżdżał dziś wieczorem na kolejny długi dystans – na tydzień, może dziesięć dni.

Musiałam mu gotować na drogę i zaopatrzyć się we wszystko, czego potrzebowałam, kiedy go nie było. Trzydzieści dwa lata małżeństwa i przez cały ten czas odprowadzałam go na wyjazdy, czekałam na jego powrót, gotowałam, prałam, sprzątałam.

Życie płynęło utartym rytmem — monotonne i przewidywalne.

Już zabrałem torby, zamierzając wyjść, gdy poczułem niespodziewanie silny uścisk na rękawie mojego starego płaszcza. Starsza kobieta stanęła obok mnie, ściskając materiał cienkimi palcami z taką siłą, że nie mogłem się od razu odsunąć.

„Posłuchaj mnie uważnie, córko” – wyszeptała, pochylając się tak blisko, że czułam jej oddech.

Od staruszki unosił się zapach naftaliny, suszonych ziół i czegoś jeszcze — nieuchwytnego i pradawnego.

„Kiedy mąż wychodzi na noc, nie dotykaj śniegu na podwórku. Słyszysz mnie? Nieważne, co ci powie, nie odśnieżaj do rana. Niech białe kłamstwo leży nietknięte”.

„Co?” Zamrugałam zdezorientowana, próbując zrozumieć znaczenie tych dziwnych słów. „Jaki śnieg?”

„Nie dotykaj śniegu do rana” – powtórzyła staruszka powoli i wyraźnie, jakby wbijając mi do głowy każde słowo.

Jej palce ścisnęły mój rękaw jeszcze mocniej, niemal do granic bólu.

„Obiecaj mi. To bardzo ważne. Twoje życie od tego zależy. Uwierz starej kobiecie.”

“Tak.”

„Dobrze. Dobrze” – zgodziłem się mechanicznie, uwalniając rękę i mimowolnie cofając się.

Serce biło mi niespokojnie. Czułem się nieswojo pod wpływem tego intensywnego, niemal hipnotycznego spojrzenia.

„Nie będę łopatą odśnieżać. Obiecuję.”

Starsza kobieta w końcu mnie puściła, powoli skinęła głową – jakby usatysfakcjonowana obietnicą – a potem szybko, zaskakująco zwinna jak na swój wiek, wyszła ze sklepu, rozpływając się w śnieżnym wirze za szklanymi drzwiami.

Patrzyłem, jak odchodzi, po czym pokręciłem głową, odganiając dziwne uczucie. Biedna staruszka chyba nie jest w pełni obecna.

Żal mi było starych ludzi – samotnych, biednych, żyjących we własnym świecie fantazji i przesądów. Może z potrzeby i samotności umysł się gubi, więc wypluwa bzdury o śniegu i mężach.

Na zewnątrz natychmiast uderzył we mnie śnieżny wir. Lodowate płatki obsypały mi twarz. Zadrżałem, owinąłem się mocniej starym szalikiem i szybko poszedłem na przystanek autobusowy, gdzie zebrała się już mała grupka zmarzniętych ludzi.

Vernon i ja mieszkaliśmy na obrzeżach miasta, w spokojnej dzielnicy, gdzie domy stały na dużych działkach. Dom należał kiedyś do moich rodziców, był solidnym, starym budynkiem z grubymi murami, zbudowanym w latach siedemdziesiątych.

Byłam jego panią przez wiele lat. Przywróciłam do życia niegdyś zaniedbany ogród, zasadziłam jabłonie, które teraz każdego lata dawały plony, i pielęgnowałam rabaty kwiatowe – róże przy ganku, piwonie wzdłuż ścieżki.

Trzydzieści dwa lata małżeństwa i przez większą część tego czasu — prawie trzydzieści lat — mieszkaliśmy w tym samym domu, który był moim domem.

W autobusie było duszno, tłoczno i ​​pachniało mokrą wełną. Przywarłam do okna, oparłam czoło o zimną szybę i znów przypomniałam sobie słowa dziwnej staruszki.

Nie dotykaj śniegu.

Cóż to było za dziwactwo?

Szczerze mówiąc, jeszcze dziś rano, gdy w pośpiechu jadł śniadanie przed wyjściem, Vernon narzekał, że podjazd absolutnie wymaga odśnieżenia, ponieważ zaspy piętrzyły się wysoko, a ścieżki były całkowicie zasypane.

Kazał mi się tym zająć do wieczora, żeby drogi były czyste. Inaczej, powiedział, nie będzie mógł zawrócić.

A oto jakaś dziwna, niedołężna kobieta szepcząca dziwne rzeczy o śniegu.

Głupi zbieg okoliczności. Nic więcej.

Dom przywitał mnie ciemnymi, pustymi oknami i zimnem. Vernon poszedł rano do magazynu, żeby przygotować ciężarówkę do transportu i nie włączył ogrzewania.

Wszedłem do środka, strzepnąłem śnieg z butów na matę, zdjąłem mokry płaszcz, przeszedłem po zimnej podłodze do kuchni, podkręciłem termostat, postawiłem czajnik na kuchence, rozpakowałem zakupy i starannie odłożyłem wszystko na swoje miejsce.

Warzywa w spiżarni, kurczak w lodówce, chleb w pudełku — każdy ruch jest nawykiem, ćwiczonym latami.

Dom stopniowo się ocieplał. Listwy przypodłogowe skrzypiały przytulnie, gdy ciepło rosło, a czajnik zaczął gwizdać.

Vernon miał wrócić o szóstej wieczorem, żeby zabrać swoje rzeczy i jedzenie na drogę.

Zacząłem gotować tą samą metodą co zawsze. Oczyściłem i pokroiłem kurczaka, wstawiłem go do wrzenia, żeby uzyskać bogaty bulion, pokroiłem warzywa na sałatkę, którą Vernon lubił zabierać ze sobą, i wyjąłem z zamrażarki klops, który przygotowałem tydzień temu – specjalnie na jego wyjazd.

Wolał domowe jedzenie od przydrożnych jadłodajni. Mówił, że nie ma tam nic poza chemikaliami i brudem.

Dokładnie o szóstej trzasnęły drzwi wejściowe i chłód wdarł się do domu wraz z Vernonem. Wszedł ciężkim krokiem, strzepując śnieg z kurtki prosto na podłogę, nie zwracając uwagi na kałuże.

Wysoki, barczysty, z ogorzałą, surową twarzą i zimnymi, szarymi oczami — pięćdziesięciodziewięcioletni, ale wciąż silny i krzepki, pomimo ćwierćwiecza spędzonego za kierownicą osiemnastokołowego pickupa.

Dwadzieścia pięć lat dróg. Tysiące mil w całym kraju.

„No i co, wszystko gotowe?” – zapytał zamiast powitania, nie patrząc nawet na żonę i wchodząc prosto do kuchni.

„Tak, Vern. Już to pakuję.”

Wyjąłem już przygotowane pojemniki i zacząłem starannie układać ostudzoną zupę, pieczeń mięsną, sałatkę i chleb kukurydziany.

Vernon usiadł przy stole, nalał sobie herbaty ze starego ceramicznego dzbanka, dodał trzy łyżeczki cukru i milczał – wpatrywał się w ekran telefonu, szybko coś pisał i ani razu na mnie nie spojrzał.

Rzuciłem mu ukradkowe spojrzenie, przyjrzałem się jego profilowi, który znałem w najdrobniejszych szczegółach.

Kiedy to się zaczęło – ta alienacja, ta ściana lodu między nami? Rok temu? Dwa? Może pięć, dziesięć lat temu.

Na początku wracał z podróży zmęczony, ale szczęśliwy, przytulał mnie na progu, opowiadał o drodze i ludziach, których spotkał, żartował i śmiał się.

A teraz tylko cisza, tylko irytacja w każdym ruchu, w każdym spojrzeniu, jakbym nie była żoną, lecz uciążliwą służącą.

„Odśnieżcie dziś wieczorem, jak się ściemni” – rzucił Vernon, nie odrywając wzroku od telefonu. „Podjazd jest całkowicie zasypany. Jutro może jeszcze bardziej zasypać”.

„Vernon, już prawie ciemno. Zamieć jest straszna” – zacząłem, ale urwałem, widząc, jak podnosi na mnie zimne spojrzenie.

„Mówiłem dziś wieczorem” – przerwał ostro. „Nie jesteś dzieckiem. Dasz radę w pół godziny. Nie mam czasu. Transport zaczyna się jutro rano. Ładunek jest ważny”.

Zacisnęłam usta i w milczeniu kontynuowałam pakowanie pojemników do dużej torby podróżnej.

Przypomniały mi się słowa staruszki.

Kiedy twój mąż wychodzi na noc, nie dotykaj śniegu.

Zbieg okoliczności – tak dziwny, że aż niemożliwy.

Chociaż właściwie jaki zbieg okoliczności? W końcu jest zima. Trzeba odśnieżać co tydzień, a nawet częściej w taką pogodę.

„Kiedy dokładnie wyjeżdżasz?” zapytałem cicho.

„Za około godzinę. Ładunek jest już spakowany i zapieczętowany. Dokumenty są gotowe i podpisane.”

Vernon jednym haustem dopił ostudzoną herbatę i ciężko wstał.

„Wezmę prysznic, wezmę swoje rzeczy i wyjdę.”

Poszedł na górę do sypialni.

Zostałem sam w kuchni, powoli jedząc ostudzoną zupę, którą ugotowałem rano. Za oknem wył wiatr, a śnieg padał bez przerwy dużymi płatkami.

Podszedłem do okna, odsunąłem zasłonę i wyjrzałem na podwórko. Pojedyncza latarnia uliczna przy bramie ledwo przebijała się przez grubą, śnieżną zasłonę, oświetlając wirujące płatki śniegu.

Droga do bramy była rzeczywiście niemal całkowicie zasypana. Biała zaspa sięgała niemal do kolan.

Około czterdziestu minut później Vernon zszedł na dół, już ubrany w strój podróżny, z ciężką torbą podróżną na ramieniu.

Podałem mu torbę z jedzeniem zawiniętą w kilka warstw.

„Zadzwonisz, jak już tam będziesz?” – zapytałam, wiedząc, że zazwyczaj nie dzwoni, ale i tak zapytałam z przyzwyczajenia.

„Tak” – rzucił krótko, biorąc torbę.

Nawet nie spojrzał mi w oczy. Nie pocałował mnie na pożegnanie, jak to zawsze robił – tylko skinął krótko głową.

„Słuchaj, koniecznie odśnież, słyszysz? Bo w nocy znowu się zawieje i rano nie będziesz mógł wyjść”.

Drzwi zatrzasnęły się z głuchym hukiem.

Słyszałem, jak jego stary pickup odpala i toczy się po zaśnieżonej ulicy. Dźwięk silnika stopniowo cichł w oddali.

Siedziałem przy kuchennym stole, trzymając w dłoniach kubek zimnej herbaty.

Zrobiło się cicho, pusto, i jakoś niespokojnie w mojej duszy, choć nie wiedziałam dlaczego.

Słowa staruszki znów pojawiły się w mojej pamięci, wyraźne i uporczywe.

Nie dotykaj śniegu.

Potrząsnęłam głową, próbując odgonić te myśli.

Głupota. Stary ludowy przesąd.

Coś jednak powstrzymywało mnie od ciepłego ubrania się i wyjścia na podwórko, aby odśnieżyć, tak jak rozkazał Vernon.

Zmęczenie spadło na mnie nagle niczym worek piasku. Dzień był długi i wyczerpujący.

Nogi mi drżały, plecy bolały od sprzątania, a zamieć szalała tak mocno, że rano i tak wszystko zostanie pokryte śniegiem.

Jaki był sens cierpienia teraz?

Zdecydowany.

Nie wychodziłbym na ten mróz, żeby taszczyć łopatę. Zająłbym się tym rano, gdyby było to naprawdę konieczne.

Vernon był już daleko. Nie zobaczy, nie będzie wiedział, a ja bym zwalił winę na zamieć – powiedziałbym, że sprzątanie w taką pogodę nie ma sensu.

Poszłam na górę do sypialni, przebrałam się w starą, ciepłą koszulę nocną i miękki szlafrok, a następnie położyłam się na łóżku z podartą książką, którą zaczęłam czytać tydzień temu.

Ale nie umiałem czytać.

Litery przepływały mi przed oczami, a myśli plątały się, wciąż i wciąż powracając do dziwnego spotkania w sklepie.

Kim była ta tajemnicza staruszka? Dlaczego powiedziała właśnie to – o śniegu, o podwórku? I dlaczego patrzyła mi tak uporczywie, tak poważnie, tak przenikliwie w oczy, jakby ostrzegała przed czymś strasznym i nieuniknionym?

Za oknem wiatr nie przestawał wyć. Dom skrzypiał pod wpływem silnych podmuchów.

Wstałem, podszedłem do okna sypialni i wyjrzałem.

Podwórko tonęło w głębokiej ciemności. Tylko słabe, żółtawe światło jedynej lampy przy bramie wyłapywało z mroku gęste, wirujące płatki śniegu.

Ścieżka całkowicie zniknęła pod grubą, białą kołdrą. Brama, ganek, krzewy róż – wszystko zostało pogrzebane nie do poznania.

Ogarnęło mnie dziwne, niepokojące uczucie, ściskające moją pierś, jakby coś bezwzględnie musiało się wydarzyć tej nocy.

Coś ważnego. Przełomowego. Czegoś, czego nie można było zignorować.

Wróciłem do łóżka, położyłem się i naciągnąłem ciepły koc aż pod brodę.

W ogóle nie chciałem spać, mimo zmęczenia. Leżałem, słuchając wycia zimowego wiatru za oknem i po prostu nie mogłem pozbyć się narastającego niepokoju, który ściskał mi serce.

Stary zegar na stoliku nocnym tykał monotonnie, wskazując godzinę jedenastą.

Vernon był zapewne już daleko stąd, pędził zaśnieżoną nocą autostradą, słuchał radia, popijał mocną kawę z termosu i myślał o swoich sprawach.

O czym on w ogóle ostatnio myślał?

Przez ostatnie miesiące — a nawet lata — prawie ze sobą nie rozmawialiśmy.

Wracał do domu w milczeniu, spał poza drogą, jadł coś, nie patrząc, znowu się pakował i odjeżdżał.

Mieszkaliśmy jak zupełnie obcy ludzie pod jednym dachem, połączeni jedynie aktem małżeństwa.

Kiedy dokładnie to się wydarzyło?

Przejrzałam wspomnienia z ostatnich lat naszego wspólnego życia. Może wszystko zaczęło się, gdy zdaliśmy sobie sprawę, że nie możemy mieć dzieci.

Ale to było tak dawno temu – na samym początku naszego małżeństwa, ponad trzydzieści lat temu.

Wtedy Vernon zdawał się mnie pocieszać. Powiedział właściwe słowa: że będziemy żyć dobrze, tylko we dwoje; że szczęście nie tkwi tylko w dzieciach.

A może to była moja poważna choroba sprzed trzech lat – operacja i długa, bolesna rekonwalescencja.

Vernon stał się wtedy wyjątkowo odległy, zimny, jakbym stała się dla niego ciężarem, albo po prostu miał mnie dość — naszego monotonnego życia, tego starego domu, mojej starzejącej się twarzy, wszystkiego.

Zamknąłem oczy, próbując odgonić ciężkie, natarczywe myśli.

Jutro będzie nowy dzień.

A może to wszystko wydawało się takie z powodu wyczerpania i samotności — zimowej chandry.